ANAYASA SORUNLAR Bin yıl öncesinde değişim hızı çok daha azdı ve yeni nesiller öncekilerle daha az kuşak çatışması yaşamaktaydı. Çağımızdaki yoğun kuşak çatışması da,şartlardaki yoğun değişimin göstergesi olsa gerek. Eskimek bir varoluş kuralı.Oluşturulduğunda yeni ve güzel olanlar,bir müddet sonra eskiyor,yeni oluşturulanların yanında çirkinleşebiliyor. Halkımızın Meclisten beklentisinin farklılığı,Meclisin bazı etkilerden kurtulamaması,yasaların topluca ele alınmasını engellemiştir. Etkin gruplar için oluşturulan kısmi değişiklikler fazla bir anlam ifade etmemektedir. Zira hukuk devleti olabilmek için,hukukun genel olarak oluşturulup uygulanması gerekmektedir. Hukukçuların dahi kanunları bir bütün olarak bilemediği ülkemizde, "kanunu bilmemek mazeret sayılmaz" diyerek halkı sorumlu tutmak çelişki değil mi? Hukuk devletinin oluşabilmesi için,kanunların anlaşılır ve açık bir tarzda ortaya konması gerekmez mi? Dili eskimiş,içeriği eskimiş,yapılan düzenlemelerle yamalı bohçaya dönmüş,aynı konuların birçok yerde ve hatta bazen çelişkili olarak düzenlendiği karmaşık kanunlar ile hukuk devleti olabilmek mümkün mü? Kanunların ; anlaşılır,çelişkisiz,evrensel,uygulanabilir ve adaletli olması sağlanmadan,halkın hukuku bilmesi,benimsemesi,uygulaması beklenemez.Halk hukuku bilmez,benimsemez,uygulamaz ise hukuk devleti olur mu? Anayasalarımız toplumun ihtiyaçlarından doğmuş sivil anayasalar olamamış, tepeden inme ve ihtilallerin gölgesinde oluşmuştur. ÇÖZÜMLER Daha fazla demokrasi,Türkiye Büyük Millet Meclisinin daha etkin olması, halkın daha özgür ve etkin olabilmesi için,anayasanın aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmesi gerekir. DEVLETİN YAPISI VE TEMEL ÖZELLİKLERİ 1-Devletimizin adı TÜRKİYE CUMHURİYETİ olup,en temel özelliği de halk iradesinin üstünlüğüdür. Devletin resmi dili Türkçe,başkenti Ankara,milli marşı İstiklal Marşı'dır. Anayasa değişiklikleri,Türkiye Büyük Millet Meclisi faal üye sayısının 2/3 oyu ile gerçekleştirilebilir. Kanun ve uygulamalar Anayasa ile çelişemez. Yasa koyma Türkiye Büyük Millet Meclisi,İdare; Cumhurbaşkanı,Başbakan ve Bakanlar,Yargılama ise Mahkemeler tarafından gerçekleştirilir. 2-Devlet;insan haklarının uygulanması,adaletin sağlanması ve daha müreffeh bir hayat için her türlü önlemi almakla görevlidir. 3-Devlet inançlar üzerinde baskı kuramaz,belli bir inançtan yana tavır koyamaz. Devlet inançlar konusunda tarafsız kalıp,inanç gruplarının toplumun barış ve mutluluğuna katkı sağlayacak şekilde varlık gösterebilmelerinin zeminini hazırlar DİN EĞİTİMİ 4-Devlet din eğitimi vermez. Onbeş yaşını doldurmamış olanlar,hangi dine mensup olduklarını nüfusa işletemezler ve aile dışından din eğitimi alamazlar. DÜŞÜNCE VE İFADE HÜRRİYETİ 5-Herkes dilediği gibi düşünüp inanmakta ve inancını açıklamakta serbesttir.Suç oluşturmadıkça,düşüncenin ifadesi engellenemez. Basımevi kurmak ve yayın yapmak hakları kısıtlanamaz,hakim kararı olmaksızın basılı eserlere el konulup toplatılamaz. Dileyenler,ticari olmayan amaçları için dernek kurabilir.Kurucuların ilgili belgeleri ibrazı ile dernek kurulmuş sayılır. Dileyenler belli bir düşünceyi ifade etmek veya bir taleplerini ortaya koymak için silahsız ve saldırısız olarak toplanabilir,gösteri yürüyüşü yapabilir. HAK VE HÜRRİYETLERİN KISITLANMASI 6-Temel hak ve hürriyetler;başkalarının haklarını ihlal edecek tarzda,belli bir etnik grubun üstünlüğü veya belli bir inanç-menfaat grubunun devlet idaresine hakim olması yönünde kullanılır ise,devletin müdahale hak ve görevi doğar. Savaş,seferberlik,sıkıyönetim,olağanüstü hal ve mücbir sebeplerle temel hak ve özgürlükler devlet tarafından sınırlandırılabilir tehir edilebilir. Tahkikat aşamasında, sanık en kısa zamanda hakim önüne çıkarılması sağlanır. Gözaltına alma,suç işlendiği konusunda kuvvetli deliller var ise söz konusu olabilir ve gözaltı süresi en asgari düzeyde tutulur. Özel mekanların aranması,telefonların dinlenmesi ve tutuklanma ancak hakim kararı ile olabilir. Resmi makamların izni ve denetiminde,hastanedeki ölülerden acil ihtiyaç olan organların alınması,vücut bütünlüğü hakkının ihlali olarak yorumlanamaz. SUÇSUZUN KORUNMASI 7-Suçluluğu açıkça belli olmayanlara karşı mahkum gibi davranılamaz , temel hak ve özgürlükleri kısıtlanamaz. Tüm insanlar eşittir ve kanunlara uymak zorundadır. İnsanların hakkını araması kısıtlanamaz. Resmi görevlilerin fiili ile temel hakları konusunda zarar görenlerin zararı, devlet tarafından ödenir. ZORUNLU EĞİTİM 8-Sekiz yıllık temel eğitim zorunludur ve ekonomik-sosyal durumu uygun olmayanların temel eğitimleri devlet imkanları ile gerçekleştirilir. MESLEKİ EĞİTİM 9-Kişilerin yeteneklerine ve isteklerine göre mesleki ve kültürel eğitim, bilim ve sanat eğitimi yapabilmeleri konusunda devlet her türlü imkanı hazırlar. AİLE 10-Aile toplumun temelidir ve devlet ailenin korunması için gereken her türlü önlemi alır. Evlenmek isteyen fakirlere devlet yardım eder. Devlet para karşılığı cinsel ilişkiyi ortadan kaldırmaya yönelik her türlü önlemi alır. DEVLETİN MÜLKİYET HAKKINA MÜDAHALESİ 11-Deniz,göl ve akarsular ile bunların kıyıları devlete aittir. Devlet arazilerin verimliliği için gereken tedbirleri alır.Verimsiz,bakımsız veya küçük şahıs malı arazileri bedelini raiç değerinden ödenerek kamulaştırılabilir. Böylelikle oluşturulan yeni ve verimli araziler,eski malikler ve o yöre insanlarına öncelik tanınarak satılır. ÇALIŞMA HAK VE GÖREVİ 12-Herkes dilediği yerde,dilediği şartlarda çalışma özgürlüğüne sahiptir. Devlet, çalışmak isteyene yardımcı olmak ve işsizliğe karşı önlemler almakla görevlidir. Kişi ve toplumlar çalışıp ürettiği oranda saygın olacağından,her Türk vatandaşı yeteneğine göre bir işte çalışmakla görevlidir. Kimse,ezici ortamlarda ve dinlenme hakkı ihlal edilerek çalıştırılamaz. ÇALIŞAN-ÇALIŞTIRAN İLİŞKİSİ 13-Çalışan - çalıştıran arasında,asgari ücret,azami çalışma süresi,dinlenme hakkı gibi emredici kurallar dışında,anlaşma serbestisi vardır. On kişi ve üzerinde işçi çalıştıran kişi ve kurumlar,o işkolunda geçerli olan asgari ücretin altında olmayacak şekilde toplu iş sözleşmesi yapmak zorundadır. Toplu iş sözleşmesi en az bir,en fazla iki yıllık olabilir. İşveren ve çalışanların çoğunluğunun onayı ile toplu iş sözleşmesi yürürlük kazanır. Toplu iş sözleşmesi hiç oluşturulmamış veya süre dolmasına rağmen yeni sözleşme konusunda anlaşılamamış ise,Asliye Hukuk Mahkemesi o işyerindeki ücretin aylık ne miktar olacağını belirler.Toplu iş sözleşmesinin mahkemece halli söz konusu olduğunda,savcı işçiler lehine delil toplar.Bu davada her bir işçi taraftır ve kararı temyiz hakkına sahiptir. SAĞLIK 14-Resmi sağlık kuruluşlarına katkı payları ,özel sağlık kuruluşlarına da belirlenmiş bedelleri ödenerek buralardan faydalanılır.Bu şartlarda hiçbir sağlık kurumu başvuruyu reddedemez.Acil durumlarda ise,şartsız olarak hastaya müdahale edilir. Devlet,sağlıklı bir nesil oluşturmak için her türlü fedakarlığı yapar. KONUT VE SOSYAL TESİSLER 15-Devlet,konut sahibi olmak isteyen ailelere destek olur ve kiraların fahiş düzeylere ulaşmaması için gereken önlemleri alır. Spor ve kültürel etkinlikler için gereken ortamları hazırlamak devletin görevidir. SOSYAL GÜVENLİK 16-Fakir,sakat,kimsesiz,gazi
ve şehit yakınlarının himayesi görevi devletindir. SİYASİ HAKLAR 17-Türk ana veya babaya sahip olanlar ile Türkiye'de doğanlar Türk vatandaşıdır. Onyedi yaşını doldurmuş olan her Türk vatandaşı,seçme,seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakkına sahiptir. Seçimler,yargı denetiminde,gizli oy ve açık sayım esasına göre yapılır. Seçim kanunları,temsilde adaleti sağlayacak şekilde düzenlenir. Siyasi partiler,dernekler gibi kurulur.Kendi tüzüğüne,kanunlara aykırı faaliyetleri olan partiler mahkeme kararı ile kapatılabilir. VATANİ HİZMET VE VERGİ 18-Kadın veya erkek her Türk vatandaşı,l7-27 yaşları arasında,toplam l yıl vatani görev yapmak zorundadır.Bu görevin nasıl ifa edileceği kanunla düzenlenir. Kanunda öngörülen düzeyde gelir ve mala sahip olanlar vergi vermek zorundadır. DİLEKÇE HAKKI 19-Her vatandaş,sorun,soru ve taleplerini yetkili kurumlara dilekçe ile bildirebilir. Yetkili kurumlar her dilekçeye on gün içinde cevap vermek zorundadır. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ 20-Türkiye
Büyük Millet Meclisi 300 milletvekilinden oluşur ve seçilen milletvekillerinin
görev süresi 4 yıldır. Kanun
çıkarmak,değiştirmek veya kaldırmak,bakanları ve hükümeti onaylamak ve
denetlemek,bütçeyi inceleyip onaylamak,uluslar arası anlaşmaları onaylamak,para
basımı,savaş, olağanüstü hal ve sıkıyönetim haline karar vermek Türkiye
Büyük Millet Meclisinin devredilmez görevleridir. Seçime
aday olarak katılan resmi görevliler son başvuru tarihinden en geç 30
gün önce görevden ayrılırlar. Seçime katılıp da seçilemeyen veya seçilip
de görev süresi dolanlar,iki ay içinde talepte bulunurlar ise eski görevlerine
veya denk bir göreve atanırlar. Milletvekillerinin
istifaları ve ölümleri ile,milletvekili sayısı 200'ün altına iner ve genel
seçime de iki yıldan fazla süre var ise,eksik olan milletvekillerinin
bölgelerinde ara seçim yapılır. Meclis tüzüğünde belirlenmiş olan yemin yapılarak,milletvekilliği görevi başlar. Milletvekilleri,gelir
getirici hiçbir ek iş yapamaz. Milletvekilinin
görevi süresince yargılanması,bu konudaki mahkeme talebinin gizli oy ile
oylanması ve oturuma katılan milletvekili sayısının salt çoğunluğunun
yargılamanın yapılması yönünde oy kullanması ile mümkün olur.Hakkında
daha önceki yargılamalardan hapis cezası verilmiş olan milletvekili,görev
süresi dolunca bu cezayı yatar. Ağır bir suç işleyen,milletvekilliği ile bağdaşmayan bir işle ısrarla uğraşan veya meclis tüzüğünde belirlenmiş olan devam zorunluluğu oranını ihlal eden milletvekilleri,genel kurulun gizli oturumu ve milletvekillerinin 2/3 çoğunluğunun bu yönde oy kullanması ile milletvekilliğinden düşürülebilir. KANUN YAPIMI 21-Kanun
teklifleri en az 20 milletvekilinin imzası ile oluşur.Teklifler,ilgili
komisyonların incelemesinden geçerek genel kurula gelir ve katılanların
oyçokluğu ile kanunlaşır.Kanunların görüşülüp oylanabilmesi için en az
l00 milletvekilinin oturuma iştirak etmesi şarttır. Gerekli oranda oy alan teklifler Cumhurbaşkanı'nın onayına sunulur. Cumhurbaşkanı on gün içinde onaylar veya geri çevirir.Geri çevrilen kanunlar yeniden değerlendirilip oylanır,metin değiştirilmeden yeniden meclisten çıkar ise Cumhurbaşkanının onayına gerek kalmaksızın metin kanunlaşır. MECLİSİN ÇALIŞMA ŞARTLARI 22-Seçim sonuçlarının ilanını takip eden yedinci günde Meclis toplanır. Toplantıyı takip eden yedi gün içinde başkan adayları belirlenir,on gün dolunca da başkanlık seçimleri başlar.İlk turda 151 oy alan aday olmaz ise,ilk turdan yedi gün sonra yapılacak ikinci turda en çok oy alan iki aday yarışır ve fazla oy alan Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı olur. Başkan
ve üyeler içtüzük çerçevesinde çalışır. Tüm resmi kurumlar,milletvekillerinin sorularına en geç üç gün içinde cevap vermek zorundadır.Sorulanlar ülkenin açıklanmaması gereken sırları ise,bu konuda cevap verilmeyebilir. Oturumların izleyiciye kapalı olacağı konusunda bir karar yok ise, oturumlar kamuoyuna açık yapılır. Resmi tatil günleri haricinde,meclis 20 günden fazla tatil yapamaz. Bakan için bir yıl,hükümet için iki yıl dolmadan,bunların düşürülmesi konusu oylanamaz.Bakan veya hükümetin düşürülmesi için en az elli milletvekilinin teklifi gerekir. CUMHURBAŞKANI 23-Milletvekili seçilme hakkına sahip kişiler,en az elli milletvekilinin teklifi ile Cumhurbaşkanlığına aday olur.Cumhurbaşkanı Meclis tarafından ve beş yıllığına seçilir. Cumhurbaşkanının süresinin dolmasına 30 gün kala adaylar belirlenir. Cumhurbaşkanının süresinin dolmasını takip eden ilk çalışma gününde ilk tur seçim yapılır,151 oy alan olur ise Cumhurbaşkanı olur.İlk turda adaylardan hiçbiri gereken oyu alamaz ise,yedi gün sonra en çok oy alan iki aday yarışır ve daha çok oy alan Cumhurbaşkanı olur. Cumhurbaşkanı,milletvekillerine has yemini yaparak görevine başlar. Zorunlu hallerde bu görevi vekaleten Meclis Başkanı yerine getirir. CUMHURBAŞKANININ GÖREVLERİ 24-Cumhurbaşkanı; Devletin başıdır ve anayasa çerçevesinde devletin aktif olması için çalışır. Kanunların yeniden görüşülmesini isteyebilir. Güvenoyu alabilecek Başbakanı atar. Devlet temsilcilerini gönderir,yabancı temsilcileri kabul eder. Milli Güvenlik Kuruluna başkanlık eder. Hasta,sakat veya hapis yatması toplumun vicdanını yaralayan mahkumları affeder. BAŞBAKAN VE BAKANLAR 25-Seçim veya boşalmayı takip eden 20 gün içinde Cumhurbaşkanı hükümeti kurma görevini verir. Cumhurbaşkanı tarafından hükümeti kurmakla görevlendirilen Milletvekili için,görevin verilmesini takip eden yedi gün sonra ilk mesai gününde güven oylaması yapılır.Salt çoğunluğun oyu ile hükümet kurma görevi başlar ve güvenoyu olan Milletvekili Başbakan sıfatı ile,Meclis içinden veya dışından Bakanlarını oluşturur.Bakanlar tek tek veya topluca atanabilir, bakanlar kurulunun güvenoyunu takip eden 30 gün içinde tamamlanması zorunludur. Başbakanın ve Meclis içinden atanan Bakanların milletvekilliği,görevleri süresince askıya alınır.Bu şahıslar görevleri sırasınca Mecliste oy kullanamaz. Başbakan icraatın başıdır,bakanlar arasında koordinasyon oluşturarak, hükümeti bir program dahilinde çalıştırır. Meclis dışından atanan Bakanlar,Milletvekili yemini yaparak göreve başlarlar. Başbakan, lüzum görür ise Meclis'den güvenoyu isteyebilir.Güvenoyu alınamaz ise hükümet düşer. Seçimlere 20 gün kalınca Başbakan ve Bakanlar görevi bırakır.Acil işler Cumhurbaşkanının imzası ile yerine getirilir. TÜZÜKLER 26-Her bakanlık,kendi görev alanı ile ilgili olarak uygulamalara açıklık getirmek üzere ve kanunlara aykırı olmayacak şekilde tüzükler çıkarabilir. Tüzükler,bakanlığın bürokrat ve hukukçularının da görüşü alınarak oluşturulur ve başbakanın imzası ile yürürlüğe girer. SEÇİMİN YENİLENMESİ 27-Seçim,başbakanın istifa,maluliyet veya ölümü sonrası 40 gün içinde hükümet kurulamaz ise,Cumhurbaşkanı yeniden seçim kararı verir. GENEL KURMAY BAŞKANLIĞI 28-Genelkurmay Başkanı,Milli Savunma Bakanının önereceği üç kişilik Orgeneral rütbesindeki subaylar arasından,Başbakan tarafından atanır.Görev süresi üç yıldır. Kuvvet komutanları da aynı şartlarda atanır. MİLLİ İSTİHBARAT TEŞKİLATI 29-Milli İstihbarat Teşkilatı, İstihbarat Bakanlığına bağlı bir müsteşarlık olarak faaliyet gösterir. Milli İstihbarat Teşkilatının görevi, Ülkemizi tehdit eden ve gelecekte tehdit etmesi muhtemel olan güç ve olayları takip ve tespit edip,alınması gereken önlemleri araştırmaktan ibarettir. MİLLİ GÜVENLİK KURULU 30-Milli Güvenlik Kurulu;devletin milli güvenlik siyaseti ve önemli sorunlarının görüşülüp tartışıldığı,uygulanması gerekenlerin tespit edildiği bir üst kuruldur. Toplantı Cumhurbaşkanlığında ve Cumhurbaşkanının önceden belirlediği gündem ile gerçekleşir. Kurulda;Cumhurbaşkanı,Başbakan,Bakanlar,Genel Kurmay Başkanı, Kuvvet komutanları,Emniyet Genel Müdürü,Milli İstihbarat Dairesi Başkanı ve gündem ile ilgili olarak çağrılı olan ilgililer bulunur.Tüm katılanların birer oy hakkı vardır.Oyların eşitliğinde,Cumhurbaşkanının katıldığı görüş uygulanır. Ortaya çıkan genel kanaat,idarecileri bağlayıcıdır. Toplantı sonucunda ortaya çıkan genel sonuçlar,Cumhurbaşkanı tarafından kamuoyuna açıklanır. İDARE 31-Merkezi yönetim denetleyici olup,genel kural,yerinden yönetimdir. İdarenin bütün işlerine karşı yargı yolu açıktır. Mülki idare amirleri,resmi kurumları sürekli denetler. Belediyeler,dört yıllık süre için seçilmiş başkanlarca idare olunur ve beldenin medeni ihtiyaçlarını karşılar. ÜNİVERSİTELER 32-Üniversiteler özerk ve demokratiktir. Rektörlük ve Yüksek Öğrenim Kurumu üyeliği görev süresi üç yıldır. Rektörler seçimle belirlenir ve hiçbir kurumun onayına gerek kalmaksızın göreve başlar. Rektörler ikinci kez rektör seçimine iştirak edemezler.Görev süresi dolan rektörler,bir dahaki dönem için Yüksek Öğrenim Kurumu üyesi olarak çalışır. Yüksek Öğrenim Kurumu tüm kararlarını demokratik şekilde alır,ölen veya istifa eden üyeler için yeniden seçim yapılmaz. Yüksek Öğretim Kurumu,verimsiz çalışan üniversite ve bölümlerin kapatılmasına,gerekli üniversite ve bölümlerin açılmasına ve belli İdeolojinin hakimiyeti söz konusu ise üniversiteler arasında tayinlere karar verebilir. DİN İŞLERİ YÜKSEK KURULU 33-Her inanç gurubu özerk olarak yapılanabilir. İnanç grupları,temel eğitimini tamamlamış olan isteklileri,önceden ilan ettikleri müfredat gereği eğitebilir,toplumsal eğitim için yazılı,sözlü,görüntülü yayın yapabilir. Her inanç grubu,kendine yetecek oranda din adamı yetiştirmek amacı ile ilahiyat fakültesi açabilir.Bu okullara lise ve dengi okul mezunları girebilir. İnanç gruplarını denetleyip organize etmek İnançlar Yüksek Kurulunun görevidir. İnançlar Yüksek Kurulu Başkanı,inanç grupları ile en az 20 milletvekilinin göstereceği adaylar arasından, üç yıllığına Meclis tarafından seçilir. YARGI 34-Hakim ve savcılara,görevleri gereği hiçbir kişi veya makam baskı yapamaz. Yargılamalarda sonuç kesinleşinceye kadar taraflardan hiçbir harç ve ücret talep edilmez,yargılama sonunda tüm bedel haksız çıkandan alınır. Tüm kişi ve kurumlar yargı kararlarına uymak zorundadır. Duruşmalar halka açık olarak yapılır. Kararlar, evrensel hukuk ilkelerine göre ve gerekçeli olmak zorundadır. Yargılama süreci bir yılı aşamaz. Yargı kararları tarafların veya savcının talebi ile Yargıtay incelemesinden geçer. SAYIŞTAY 35-Resmi nitelikli bütün kurumların,gelir,gider ve alım-satımlarını denetlemek Sayıştay'ın görevidir. BÜTÇE 36-Her yıl bakanlıklar ve kamu kurumlarının,o yıl bütçeden ne miktarda pay alacağı, Türkiye Büyük Millet Meclisince kararlaştırılır. RADYO TELEVİZYON ÜST KURUMU 37-Resmi veya özel radyo ve televizyonların yasalara uygun olarak kurulup işletilmelerini denetleyen bu kurum onüç üyeden oluşur.Üyeler demokratik olarak başkanlarını seçerler. Radyo Televizyon Üst Kurumu üyelerini,en az beş milletvekilince önerilen adaylar listesinden, üç yıllığına Türkiye Büyük Millet Meclisi seçer. Radyo ve Televizyon Üst Kurumu özerk olarak çalışır. |